
Sanayi metallerinde küresel piyasalardaki iyimser hava zayıflarken yatırımcılar talep beklentilerini yeniden değerlendirmeye başladı. ABD dolarındaki yükseliş ve faizlerin yüksek kalacağına yönelik öngörüler emtia fiyatları üzerinde baskı oluştururken, Çin'deki ekonomik yavaşlama endişeleri de satışları derinleştirdi. Özellikle gayrimenkul ve inşaat sektörlerindeki durgunluk, dünyanın en büyük metal tüketicilerinden biri olan Çin'in talebine ilişkin soru işaretlerini artırdı.
Yapay zekâ yatırımlarının geleceğine ilişkin belirsizlikler de sanayi metalleri açısından yeni bir risk unsuru olarak öne çıktı. Özellikle veri merkezleri, elektrik şebekeleri ve enerji altyapısında kullanılan bakırın gelecekteki talep potansiyeline yönelik beklentiler, fiyat hareketlerinde belirleyici olmaya başladı.
BAKIR FİYATI EYLÜL ZİRVESİNDEN YÜZDE 16 GERİLEDİ
Bakır vadeli işlemleri çarşamba günü pound başına 5,80 dolar seviyesinin altına inerek mayıs ayından bu yana en düşük düzeyini gördü. Eylül ayında 7 dolar civarına çıkarak tarihi zirvesini test eden bakır, bu seviyeden yaklaşık yüzde 16 değer kaybetti.
Londra Metal Borsası'ndaki (LME) stok artışı da fiyatlar üzerindeki aşağı yönlü baskıyı güçlendirdi. Ağustos ayında yaklaşık 205 bin ton olan bakır stokları, kasım ayının ortasında 320 bin ton seviyesine yaklaştı. LME'de ton başına bakır fiyatı da yıl içindeki 14 bin 800 dolarlık zirvesinden 13 bin 220 dolara kadar geriledi.
GÜÇLÜ DOLAR VE ÇİN EKONOMİSİNDEKİ YAVAŞLAMA METALLERİ BASKILIYOR
Metal piyasalarındaki düşüşte küresel finansal koşullar ile sanayi talebine yönelik beklentiler birlikte etkili oluyor. ABD dolarının değer kazanması, dolar üzerinden fiyatlanan emtiaları diğer para birimlerini kullanan alıcılar için daha maliyetli hale getiriyor.
Bunun yanında Fed'in faiz indirimlerinde temkinli davranabileceği ve faizleri daha uzun süre yüksek tutabileceği beklentisi, yatırımcıların riskli varlıklara yönelik iştahını azaltıyor.
Çin ekonomisinde özellikle gayrimenkul ve inşaat sektörlerinin zayıf seyri ise bakır başta olmak üzere sanayi metallerine yönelik tüketim beklentilerini olumsuz etkiliyor. Çin'den gelecek talebin zayıflayabileceği düşüncesi, fiyatlardaki geri çekilmenin önemli nedenleri arasında yer alıyor.
YAPAY ZEKÂ YATIRIMLARINDAKİ BELİRSİZLİK BAKIR TALEBİNİ ETKİLİYOR
Bakır fiyatları üzerindeki baskının bir diğer kaynağı da yapay zekâ yatırımlarının geleceğine ilişkin soru işaretleri oldu. Veri merkezlerinin kurulması, elektrik şebekelerinin genişletilmesi ve enerji altyapısının geliştirilmesi, uzun vadede bakır tüketimini artırması beklenen başlıca alanlar arasında bulunuyor.
Ancak yapay zekâ yatırımlarının mevcut hızını koruyup koruyamayacağına ilişkin belirsizlikler, piyasalarda gelecekteki bakır talebine yönelik beklentileri etkiliyor.
ABD'nin bakır ithalatına yönelik tarife politikalarındaki belirsizlik de küresel ticaret akışını ve stok dağılımını etkileyen faktörlerden biri olarak öne çıkıyor. Farklı bölgelerde bakır stoklarının birikmesi, arz-talep dengesine ilişkin endişeleri artırıyor.
SANAYİ METALLERİNDE UZUN VADELİ TALEP BEKLENTİSİ KORUNUYOR
Kısa vadeli fiyat düşüşlerine rağmen analistler, sanayi metallerinin uzun vadeli yükseliş potansiyelinin tamamen ortadan kalkmadığına dikkat çekiyor.
Elektrifikasyon, yenilenebilir enerji yatırımları, elektrikli araç üretimi ve elektrik şebekelerinin modernizasyonu, önümüzdeki yıllarda metal talebini desteklemesi beklenen temel unsurlar arasında bulunuyor.
Bununla birlikte piyasaların kısa vadeli yönü, söz konusu yatırımların ne ölçüde ve hangi hızda hayata geçirileceğine bağlı olacak. Özellikle bakırda uzun vadeli talep beklentilerinin gerçekleşme hızı, fiyatların yeniden yükselişe geçip geçmeyeceği konusunda belirleyici olabilir.
ALÜMİNYUM, KALAY, ÇİNKO VE NİKELDE DE KAYIPLAR DERİNLEŞTİ
Sanayi metallerindeki satış dalgası diğer emtialara da yayıldı. Alüminyum fiyatı yüzde 2,4 düşerek ton başına 2 bin 868 dolara gerilerken, kalay da aynı oranda değer kaybederek 45 bin dolar seviyesine çekildi.
Çinkoda yüzde 1,4'lük düşüş yaşanırken fiyat ton başına 3 bin 618 dolara yaklaştı. Nikel ise yüzde 2,8 gerileyerek 16 bin dolar sınırına indi.
Metaller arasındaki düşüşün nedenleri de farklılaşıyor. Kalayda son bir ayda yaşanan kayıp yüzde 11'i aşarken, çinko fiyatları Çin'deki izabe tesislerinin yeniden üretime geçmesiyle arzın artabileceği beklentisinden etkileniyor.
Nikel piyasasında ise küresel arz fazlası ve Filipinler'in cevher ihracatını artırması fiyatlar üzerindeki baskıyı güçlendiriyor.