Küresel piyasalarda kritik gün! Gözler ABD tarım dışı istihdam verisinde

Küresel piyasalarda tahvil piyasasındaki sert satış baskısının etkisiyle karışık bir seyir öne çıkarken, yatırımcıların odağı ABD'de bugün açıklanacak tarım dışı istihdam verisine çevrildi. Enflasyonun hedeflerin üzerinde seyretmesi, yükselen petrol fiyatları ve merkez bankalarının faiz artırımı ihtimalleri küresel tahvil piyasalarında satış baskısını artırıyor.

Uzun vadeli tahvil faizlerindeki yükseliş, borçlanma maliyetlerini artırırken hisse senedi değerlemeleri üzerinde de baskı oluşturuyor. Tahvil getirilerinde görülen sert yükselişlerin ardından geri çekilmeler yaşansa da faizlerin yüksek seviyelerde kalması piyasalardaki risk algısını güçlendiriyor.

ABD TAHVİL FAİZLERİ 2002'DEN BU YANA EN YÜKSEK SEVİYEDE

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi dün yüzde 5,34'e, 30 yıllık tahvil faizi ise yüzde 5,69'a çıkarak 2002'den bu yana en yüksek seviyelerini gördü. Bugün ise 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,25, 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,62 seviyelerinde dengelendi.

ABD'de ISM ödenen fiyatlar endeksinin 77,1'den 77,9'a yükselmesi, üreticilerin artan ham madde maliyetleriyle mücadele ettiğini ortaya koydu. Bu gelişme enflasyon endişelerini artırırken dolara olan talebi de destekledi.

Dolar endeksi dün 102,2 ile Nisan 2025'ten bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Endeks bugün 101,9 seviyelerinde işlem görüyor. Fransa kaynaklı mali endişelerin avro üzerinde oluşturduğu baskı da doların güçlenmesine katkı sağlıyor.

PETROL FİYATLARI YÜKSEK SEYRİNİ KORUYOR

ABD basınında Pentagon'un Orta Doğu'ya üçüncü bir uçak gemisi ve ilave asker göndereceğine, ABD Başkanı Donald Trump'ın ise ara seçimlerin ardından İran'a yönelik bombardımanları yeniden başlatmayı değerlendirdiğine ilişkin haberler yer aldı.

Bu gelişmelerin ardından Brent petrolün aralık vadeli varil fiyatı dün yüzde 6,1 artışla 104 dolara kadar yükseldi. Brent petrol bugün yatay seyirle 102,3 dolar seviyesinde bulunuyor.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise küresel dizel arzındaki aksaklıkların giderilmesi için Avrupalı ortaklarına mevcut taahhütlerini yerine getirme sürecini hızlandırma ve ilave arzı derhal piyasaya sunma çağrısında bulundu.

Tahvil faizlerinde bugün görülen geri çekilmenin etkisiyle altının ons fiyatı yüzde 0,3 artışla 4 bin 191 dolardan işlem görüyor. ABD Başkanı Trump da Texas'taki etkinlikleri için Washington'dan ayrılırken yaptığı açıklamada, faiz oranlarının ekonomik büyümeye zarar vereceğini söyledi.

FED YETKİLİLERİNDEN FAİZ MESAJLARI

Fed yetkililerinin açıklamaları da piyasaların gündeminde yer alıyor. Minneapolis Fed Başkanı Neel Kashkari, ekonominin dirençli kalması ve enflasyonun öngördüğünden daha katı bir seyir izlemesi halinde politika faizinin daha yüksek seviyelere çıkarılmasının gerekebileceğini belirtti.

Kashkari, bir sonraki faiz artışının ekim ayı toplantısında yapılıp yapılmaması gerektiği konusunda kesin bir görüşü olmadığını ifade etti.

Fed Başkan Yardımcısı Philip Jefferson ise para politikasında yapılabilecek ayarlamaların ekonomik verilerdeki eğilimler, değişen görünüm ve risk dengesinin dikkatli biçimde değerlendirilmesiyle belirleneceğini vurguladı. Jefferson, kendisinin ve diğer Fed yetkililerinin bu değerlendirmeyi yapabilmek için biraz daha zamana ihtiyaç duyabileceğini söyledi.

Öte yandan ABD Hazine Bakanlığı, "Ekonomik Dışlama Operasyonu" kapsamında İran'ın yaptırımları aşmak için kullandığı, Rusya bağlantılı gölge bankacılık ağı A7'ye yönelik yaptırım kararı aldı.

NEW YORK BORSASI HAFİF YÜKSELDİ

New York borsası, tahvil faizlerinin uzun yılların zirvesinden gerilemesinin ardından günü sınırlı yükselişle tamamladı.

ABD'de ilk kez işsizlik maaşına başvuranların sayısı, 26 Eylül'de sona eren haftada 197 bine gerileyerek piyasa beklentilerinin altında kaldı.

Nike'ın gelirlerinin azalması ve Çin'e satışlarının gerilemesiyle şirketin hisseleri dün yüzde 0,7 değer kaybetti. Hisselerdeki düşüş, piyasa sonrası işlemlerde yüzde 8,5'e ulaştı.

Günü Dow Jones endeksi yüzde 0,04, S&P 500 endeksi yüzde 0,19 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,04 yükselişle tamamladı. ABD'de endeks vadeli kontratlar ise güne pozitif başladı.

Piyasalar, bugün açıklanacak tarım dışı istihdam verisinin Fed'in gelecek dönemdeki para politikası adımlarına ilişkin vereceği sinyalleri takip ediyor.

AVRUPA BORSALARINDA SATIŞ BASKISI

Avrupa borsaları, tahvil faizlerindeki yükselişin etkisiyle günü düşüşle tamamladı. Fransa'nın 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,96'ya çıkarak 2002'den bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Ülkede kamu borcuna ilişkin endişeler artarken bütçe açığının daraltılması için harcamaların sınırlandırılması ve vergi gelirlerinin artırılması hedefleniyor.

Enerji maliyetlerindeki yükselişin yanı sıra Fransa, İtalya ve Almanya'dan gelen enflasyon verilerinin beklentilerin üzerinde gerçekleşmesi de Avrupa piyasalarındaki satış baskısını artırdı.

Avro Bölgesi'nde tüketici fiyatlarının üç yılın en yüksek seviyesi olan yüzde 3,7'ye çıkması beklenirken yatırımcılar bugün açıklanacak enflasyon verisine odaklandı.

İngiltere'de 30 yıllık tahvil faizi yüzde 6'nın üzerine çıkarak 1998'den bu yana en yüksek seviyeyi gördü. Ülkede kamu borcuna ilişkin endişeler öne çıkarken yeni bütçenin 28 Ekim'de açıklanması bekleniyor.

Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve Avrupa Sistemik Risk Kurulu (ESRB) Başkanı Christine Lagarde da ESRB'nin 10. Yılı Konferansı'nın açılışında yaptığı konuşmada, yapay zekanın finans sektöründe güvenli kullanılabilmesi için politika yapıcıların finansal sistemin bütününe yönelik riskleri öngörmesi gerektiğini belirtti.

Avro Bölgesi'nde imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) ise eylülde 52,9 puana çıkarak son 52 ayın en yüksek seviyesine ulaştı.

Günü İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,68, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,03, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,62 ve İtalya'da FTSE MIB endeksi yüzde 2,21 düşüşle tamamladı. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

ASYA BORSALARINDA GÜNEY KORE POZİTİF AYRIŞTI

ABD'de açıklanacak istihdam verisi öncesinde yatırımcıların temkinli hareket etmesiyle Asya borsalarında Güney Kore hariç negatif bir seyir izlendi. Yükselen tahvil getirileri ve petrol fiyatları bölgedeki risk iştahını baskılamayı sürdürdü.

Japonya'nın 10 yıllık tahvil faizi dün yüzde 3,11 ile 1995'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü. Faiz bugün yüzde 3,090 seviyesinde bulunuyor. Zayıflayan yen ve Japonya Merkez Bankasının faiz artışları, ülkedeki borçlanma maliyetleri üzerinde baskı oluşturuyor.

Japonya'da eylül ayına ilişkin Tokyo enflasyonu yıllık bazda yüzde 1,9'dan yüzde 2,7'ye yükseldi. Bu gelişme, Japonya Merkez Bankasının faiz artırabileceğine yönelik beklentileri güçlendirdi.

Günü Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 1, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 2,6 düşüşle tamamlarken Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,1 yükseldi. Çin borsalarında ise tatil nedeniyle işlem yapılmıyor.

BORSA İSTANBUL YÜZDE 2,53 YÜKSELDİ

Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, dün alış ağırlıklı bir seyir izleyerek günü yüzde 2,53 değer kazancıyla 12.249,04 puandan tamamladı. VİOP'ta BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat da akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,11 yükseldi.

Dolar/TL, dün günü yüzde 0,1 artışla 49,0133 seviyesinden tamamladı. Kur, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 49,1230 seviyesinden işlem gördü.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), tasfiye süreci devam eden fonlarda mutabakat işlemleri tamamlanan tüm katılma payı sahiplerine ara ödeme yapılacağını bildirdi. Tasfiye sonucunda hak kazanılacak nihai tutardan mahsup edilmek üzere gerçekleştirilecek ara ödemenin, her bir yatırımcı için her bir fonda 1 milyon lirayı aşmayacağı açıklandı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, TBMM'nin 28. Dönem 5. Yasama Yılı açılışı dolayısıyla Meclis Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada, fon piyasasının belli bir bölümünde ortaya çıkan sorunun üstesinden başarıyla geldiklerini söyledi. Erdoğan, "Bu konunun, iktisadi güvenliğimize ve toplumsal barışımıza yönelik bir tehdit unsuruna dönüşmesine inşallah fırsat vermeyeceğiz." ifadelerini kullandı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de S&P Global tarafından düzenlenen Küresel Gelişmekte Olan Piyasalar Konferansı'na uzaktan katılarak küresel ekonomi, jeopolitik gelişmeler ve Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Fon piyasalarındaki son gelişmelere değinen Şimşek, sorunlu portföy yönetim şirketleri ile ilgili fonların karantinaya alındığını belirterek, "Bahse konu fonların tasfiyesi ve çözümlenmesi süreci başladı. Burada amacımız, bulaşıcılığın sistemin geri kalanına yayılmasını durdurmaktı ve bunda büyük ölçüde başarılı olduğumuzu düşünüyoruz." diye konuştu.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ise zorunlu karşılık uygulamasında değişikliğe gitti. KOBİ kredileri için yüzde 4,5 olan büyüme sınırı yüzde 5'e yükseltilirken Türk lirası zorunlu karşılıklarda bloke tesis oranları düşürüldü.

Analistler, yurt içinde Fon Koordinasyon Kurulunun ikinci toplantısının, yurt dışında ise ABD tarım dışı istihdam ve Avro Bölgesi enflasyon verilerinin takip edileceğini belirtti. Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.400 ve 12.500 puan direnç, 12.100 ve 12.000 puan ise destek seviyeleri olarak öne çıkıyor.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler ve gelişmeler şöyle:

12.00 Avro Bölgesi, eylül ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

15.30 ABD, eylül ayı tarım dışı istihdam

15.30 ABD, eylül ayı işsizlik oranı

15.30 ABD, eylül ayı ortalama saatlik kazançlar

17.00 ABD, ağustos ayı fabrika siparişleri

17.00 ABD, ağustos ayı dayanıklı mal siparişleri